X
تبلیغات
کودکان با نیاز های خاص (کودکان استثنایی) - كودكان نابینا و کم بینا
تاريخ : شنبه 2 آذر1392 | 12:33 بعد از ظهر | نویسنده : کاظم رضایی

استرابیسم یا انحراف چشم مشکلی چشمی است که در آن چشم‌ها وضع ناهمگونی نسبت به یکدیگر داشته و نگاه آنها به جهات مختلف است. این ناهمگونی ممکن است واضح بوده یا آن که فقط بعضی اوقات به دلیل کم‌خوابی، خستگی و گرسنگی ایجاد شود. به بیان دیگر وقتی هم راستایی دو چشم در جهت یک هدف به هم بخورد، انحراف چشم بوجود می‌آید.

البته در بسیاری موارد، استرابیسم جنبه ژنتیکی یا ارثی دارد، اما در موارد دیگر به نقص‌های مادرزادی ساختمان چشم، عصب بینایی و شبکیه باز می‌گردد.

 

ولی نکته بسیار مهم در همه این موارد، درمان زودهنگام انحراف چشم برای باز گرداندن دید دوچشمی (دید سه‌بعدی که از طریق آن شخص قادر به دیدن عمق تصاویر اطراف خود است) به کودک است.



ادامه مطلب
تاريخ : شنبه 2 آذر1392 | 12:20 بعد از ظهر | نویسنده : کاظم رضایی

استرابیسم یا انحراف چشم، مشکلی چشمی است که در آن، چشم‌ها وضع ناهمگونی نسبت به یکدیگر داشته و نگاه آن‌ها به جهات مختلف است.


انحراف چشم

این ناهمگونی ممکن است واضح بوده یا آن که فقط بعضی اوقات به دلیل کم خوابی، خستگی و گرسنگی ایجاد شود. به بیان دیگر، وقتی هم‌راستایی دو چشم در جهت یک هدف به هم بخورد، انحراف چشم به وجود می‌آید.

البته در بسیاری موارد، استرابیسم جنبه ژنتیکی یا ارثی دارد، اما در موارد دیگر به نقص‌های مادرزادی ساختمان چشم، عصب بینایی و شبکیه باز می‌گردد؛ ولی نکته بسیار مهم در همه این موارد درمان زود هنگام انحراف چشم برای بازگرداندن دید دو چشمی (دید سه‌بعدی که از طریق آن شخص قادر به دیدن عمق تصاویر اطراف خود است) به کودک است.



ادامه مطلب
تاريخ : شنبه 6 مهر1392 | 5:58 بعد از ظهر | نویسنده : کاظم رضایی
 بسته آموزشي محتواي درس كار و فناوري پايه 6 ابتدايي

راهنماي معلم كار وفناوري 6 دبستان/ دانلود

خودآموز windows xp مقدماتي براي نابينايان/ دانلود

خودآموز صفحه كليد براي نابينايان/ دانلود

خودآموز word براي نابينايان/ دانلود

درشت نماي زوم/ دانلود

فارسي خوان/ دانلود



تاريخ : پنجشنبه 8 تیر1391 | 5:0 بعد از ظهر | نویسنده : کاظم رضایی

به بهانه ی روزجهانی نابینایان


* بسیاری از نابینایان از تحصیلات عالیه برخور دارند لذا در رفتار با آنان دقت کنید.



* وقتی با یک نابینا روبرو شدید در گفتن سلام پیش دستی کنید و قدری صحبت کنید تا شما را از روی صدایتان بشناسد.


* در صورتی که برای اولین بار با نابینا برخورد می کنید ، فوراً خود و همراهانتان را برای او معرفی کنید.



* هنگام صحبت کردن با نابینا فریاد نزنید زیرا اغلب نابینایان از شنوایی خوبی بهرمند هستند.



* در حضور نابینایان با ایما و اشاره گفتگو نکنید زیرا آنان احساس خوبی از این حرکات ندارند.



* وقتی با یک نابینا گفتگو می کنید تلاش کنید این صحبت در حالت چهره به چهره باشد.



* روی خود را برنگردایند و اجازه ندهید نابینا هم صورت خود را به سمت دیگری برگرداند.



* به سخنان فرد نابینا با دقت گوش کنید و برخوردهایتان با او مؤدبانه باشد.



* بدون اطلاع وی محل را ترک نکنید.



*در صورتی که خواستید یک نابینا را در تردد همراهی کنید از او بخواهید بالای آرنج شما را گرفته و یک قدم عقب تر از شما حرکت کند.



* اگر با یک نابینا برخورد کردید که فرد بینایی او را همراهی می کند پرسش خود را در مورد فرد نابینا از خود او بپرسید نه از همراه او. زیرا بدین ترتیب برای شخصیت مستقل فرد نابینا ارزش قائل می شوید.



* هنگام دادن نشانی یا راهنمای افراد نابینا برای تردد از کلماتی که مستلزم دیدن است استفاده نکنید و واژه ها را به شکل درست بکار ببرید. کلماتی مانند این جا، آن طرف و مانند آن، فرد را دچار سر در گمی می کند. بهتر است با استفاده از کلمات چپ، راست و یا یک قدم عقب تر موقعیت را برای او تشریح کنید.



* وقتی با یک نابینا صحبت می کنید از به کار بردن جملاتی مانند فیلم را دیدی دریغ نکنید ، هر چند نابینا نتواند فیلم را ببیند اما استفاده از جمله مذکور بهتر است تا این که بگوییم فیلم را شنیدی زیرا در این صورت بر روی نقطه ضعف نابینا انگشت گذاشته اید. استفاده از جمله این پارچه را ببین را هم بار معنای بهتری دارد تا این که بگوییم آن را لمس کن.



* اگر با یک نابینا همکار هستند بدانید او هم مانند شما مایل است کار مفیدی ارائه دهد و از استعدادها و توانایی های خود بیشترین استفاده را ببرد لذا طوری با او همکاری کنید که به پیشرفت او کمک کند اما به جای او کار نکنید.



منبع : بر گرفته از سایت عصای سفید

تاريخ : پنجشنبه 8 تیر1391 | 4:54 بعد از ظهر | نویسنده : کاظم رضایی


روز جهاني نابينايان


امروزه باوجود پيشرفتهاي علمي و فن آوريهاي شگرف تمدن بشري، پيشگيري و درمان معلوليت هاي مختلف و محو پديده ناخوشايند نابينايي ـ به جز در مواردي بسيار معدود ـ آرزويي بيش نيست. نابينايان به عنوان قشر غيرقابل اغماضي از جامعه در سطوح مختلف سني مطرحند. كودك نابينا براي نخستين بار در فضاي خانواده نفس مي كشد. افراد خانواده نخستين كساني هستند كه كودك نابينا حضور آنها را درك مي كند. بنابر اين پدر ومادر كودك نابينا نخستين آموزگاران و سازندگان بناي شخصيتي اويند.

ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه 9 خرداد1391 | 0:17 قبل از ظهر | نویسنده : کاظم رضایی
 
مهمترین اصل یادگیری برای کودک بینایی است . کودک بینا با دیدن کارهای والدینش میتواند کارهای آنها را تقلید کند اما کودک نابینا تا به شی ملموس برخورد نکند یا درباره آن مطلبی نشنود از وجود آن شئ با خبر نمی شود . به عبارت دیگر تا به طرف آن شئ حرکت نکند و آن را پیدا نکند متوجه وجود آن شی نخواهد شد . حرکت را هم انجام نخواهد داد مگر اینکه دائما تشویق شود .

ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه 9 خرداد1391 | 0:15 قبل از ظهر | نویسنده : کاظم رضایی
سلامت فرزندان، برای پدر و مادر از اهمیت فراوانی برخوردار است. به همین دلیل اگر فرزندان دچار مشکل و معلولیتی مثل نابینایی شوند، بهار زندگی آن‏ها تبدیل به خزان می‏شود و اگر این مشکل از طرف پدر و مادر و بی‏دقّتی آن‏ها باشد، با توفان ملامت‏های دیگران و شلاّق سرزنش‏ها مواجه خواهند شد.

پس بر پدر و مادر ضروری است که با انجام مشاوره‏های مختلف، استفاده از اطلاعات و جزوات مراکز مربوطه مثل بهزیستی، از معلولیت‏های فرزندان خود مثل نابینایی، ناشنوایی و... جلوگیری کنند. آن‏ها می‏دانند که کسب اطلاعات پزشکی مربوط به سلامت فرزندان، حتی از تهیه غذا، پوشاک و مسکن آن‏ها مهم‏تر است.



ادامه مطلب
تاريخ : چهارشنبه 18 آبان1390 | 3:1 بعد از ظهر | نویسنده : کاظم رضایی
 سلامت فرزندان، برای پدر و مادر از اهمیت فراوانی برخوردار است. به همین دلیل اگر فرزندان دچار مشکل و معلولیتی مثل نابینایی شوند، بهار زندگی آن‏ها تبدیل به خزان می‏شود و اگر این مشکل از طرف پدر و مادر و بی‏دقّتی آن‏ها باشد، با توفان ملامت‏های دیگران و شلاّق سرزنش‏ها مواجه خواهند شد.

کودکان نابینا

پس بر پدر و مادر ضروری است که با انجام مشاوره‏های مختلف، استفاده از اطلاعات و جزوات مراکز مربوطه مثل بهزیستی، از معلولیت‏های فرزندان خود مثل نابینایی، ناشنوایی و... جلوگیری کنند. آن‏ها می‏دانند که کسب اطلاعات پزشکی مربوط به سلامت فرزندان، حتی از تهیه غذا، پوشاک و مسکن آن‏ها مهم‏تر است.

مهمترین وسیله یادگیری برای کودک ،بینایی است.اما کودکی که نابینا به دنیا آمده ویا در سالهای اولیه کودکی نابینا شده تا با شی ء ملموس برخورد نکند یا در باره آن مطالبی نشنود از وجود آن شی باخبر نمی شود.حرکت به سوی آن شیءرا هم انجام نخواهد داد، مگر آنکه دائما تشویق شود.((تشویق مهمترین و بهترین کمکی است که هر پدر و مادری می تواند به فرزند نابینایش بکند))،تشویق به اینکه با اطمینان و بدون کمک دیگران حرکت کند.((حرکت باعث یادگیری کودک می گردد)).

عواملی وجود دارد که مانع حرکت کودک نابینا و جستجوی او در محیط می شود:

1- تر س کودک از تصادف با اشیاء

2- نگرانی کودک از حرکت به سوی اشیاءناآشنا

3- احساس عدم نیاز کودک به حرکت . همزمان با حرکت آزادانه و مستقل ،کودک نابینا باید یاد بگیرد آنچه را که افراد بینا با بینایی خودکشف می کنند ،او از طریق سایر حواس خودش در یابد.تربیت حواس به ویژه شنوایی،لامسه و بویایی به کودک نابینا کمک می کندتا بسیاری از چیزها را تشخیص دهد.اگر از همان ابتدا کودک مستقل تربیت شده باشد،بعدها هم می تواند منزل را بسوی محل کار ،دانشگاه و...ترک کند و هم مواظب خودش باشد .

برای محافظت كودك از خطر، تنها كشیدن حصاری امن دور او كافی نیست، بلكه بایدكوشید او را از محیط بسته و تاریكی كه در آن محصور است، خارج ساخت و با محیط اطراف آشنا كرد، با اسباب بازیهای صدا دار و عروسك و حیوانات مأنوس و علاقه‌مند كرد و به او یاد داد كه آنها را لمس كند، تكان بدهد و بدون بدون هراس به صدای آنها گوش دهد. بدین‌ترتیب می‌توان به علاقه كودك به اسباب بازیها كه آنها را از طریق حس لامسه یا شنوایی درك می‌كند، پی برد..

کودکان نابینا

طفل نابینا اگر مادرش را نمی‌بیند، ولی صدای او را می‌شنود و حضورش را احساس می‌كند و در آغوش پرمهرش موقع شیر دادن، او را لمس می‌كند. تماس با بدن مادر جزء احساسات ضبط شده در مغزش قرار می‌گیرد.

از سوی دیگر قدرت لامسه به كمك او می‌شتابد، انگشتانش گهواره، ملحفه و بازیچه‌هایی را كه به او داده می‌شود، لمس می‌كند و بدین طریق می‌تواند اشیای پیرامون خود را تمیز بدهد. بدین ترتیب كودك نابینا خود را در دنیای دیگری می‌گذارد؛ دنیای خارج، همان دنیایی كه بینایان نیز با آن سر و كار دارند.

برای محافظت كودك از خطر، تنها كشیدن حصاری امن دور او كافی نیست، بلكه بایدكوشید او را از محیط بسته و تاریكی كه در آن محصور است، خارج ساخت و با محیط اطراف آشنا كرد، با اسباب بازیهای صدا دار و عروسك و حیوانات مأنوس و علاقه‌مند كرد و به او یاد داد كه آنها را لمس كند، تكان بدهد و بدون بدون هراس به صدای آنها گوش دهد

در دوره قبل از كودكستان، بازی و همكلامی نقش مهمی در تكوین شخصیت كودك دارد. تشویق كودك به بازی با افراد همسال خود و حرف زدن با آنها، او را فردی اجتماعی، متكی به نفس و با شخصیتی مستحكم بار می‌آورد. در این مرحله هرچه كودك نابینا را به فعالیت بیشتر واداریم، آینده‌ای بهتر (یعنی استقلال در زمینه‌های مختلف) را برایش ایجاد كرده‌ایم. نباید دست و پای او را در زنجیرهای محدودیت بست. باید او را حمایت و راهنمایی كرد و در تقویت قوه ادراكه یاری‌اش كرد و از این راه، دنیای تخیلی (فانتزی) او را تعدیل نمود و به دنیای واقعی رهنمونش ساخت.

فرآوری : کهتری

بخش خانواده ایرانی تبیان


منابع:

محمدرضا صدیق- تعلیم و تربیت استثنایی

children.blogfa

‌دكتر فریدون سمیعی- اطلاعات

کتاب حرکت وجهت یابی

DIV class=SooTitrContent

تاريخ : چهارشنبه 15 تیر1390 | 8:41 قبل از ظهر | نویسنده : کاظم رضایی
پدر و مادري كه با فرزند نابيناي خود همچون كودكي كامل رفتار مي كنند و در مقابل افراد انتظار رفتارهاي معمول و معقول را دارند، در واقع در رشد طبيعي استعدادهاي ذهني و مهارت هاي حسي و حركتي و پرورش ظرفيت عاطفي كودك خود نقش فعالي را ايفا مي كنند. برعكس پدر و مادري كه به محض روبه رو شدن با فرزند نابيناي خود همه دريچه هاي رشد و


ادامه مطلب
تاريخ : شنبه 6 فروردین1390 | 8:32 قبل از ظهر | نویسنده : کاظم رضایی

امروزه باوجود پیشرفتهای علمی و فن آوریهای شگرف تمدن بشری، پیشگیری و درمان معلولیت های
 
مختلف و محو پدیده ناخوشایند نابینایی ـ به جز در مواردی بسیار معدود ـ آرزویی بیش نیست. نابینایان
 
به عنوان قشر غیرقابل اغماضی از جامعه در سطوح مختلف سنی مطرحند. كودك نابینا برای نخستین
 
 بار در فضای خانواده نفس می كشد. افراد خانواده نخستین كسانی هستند كه كودك نابینا حضور آنها
 
 را درك می كند. بنابر این پدر ومادر كودك نابینا نخستین آموزگاران و سازندگان بنای شخصیتی اویند.
 
پدر ومادری كه بطور غیرمنتظره كودك نابینایی را در آغوش می گیرند با احساسی آمیخته با ناباوری و
 
عدم قبول این واقعیت ناخواسته، اضطراب اندیشه «چه كنم» امروز و نگرانی و وحشت «چه خواهد
 
شد» فردا، روبرو می شوند. این احساس مخرب در روحیه و احساسات این طفل كوچك و معصوم اثر
 
می گذارد. احساس ناامنی را در ضمیر او تقویت می كند. اتكای به نفس را از او می گیرد و به خود
 
یاری و استقلال وی زیان می رساند. به همین جهت آموزش و راهنمایی پدر ومادر كودك نابینا در درجه
 
اول ضروری تر از خود اوست. والدین كودك نابینا، نابینایی او را فاجعه یی بزرگ می پندارند و نمی دانند
 
كه درك آنها از فرزندشان به كلی با درك وی از خودش متفاوت است. كودك نابینا ابتدا اصلاً
 
نمی دانسته كه از چه چیزی محروم شده و یا چه چیزی را از دست داده است و دیگران با او متفاوتند.
 
این ناآگاهی از خود، تا مدتها ادامه دارد. كودك نابینا در سنین پیش از دبستان آمادگی پذیرش
 
آموزشهایی را دارد كه به كسب محارتهای خودیاری منجر می شود. لیكن از آنجایی كه بیشتر مراحل
 
 یادگیری در این سنین از طریق تقلید صورت می گیرد، شایسته است دیگر حواس وی به حدی
 
تقویت شوند كه بتوانند جایگزین حس بینایی شوند. در حین تقویت حواس در هر فرصت مناسب با گفتن
 
مطالبی شیرین و جذاب محیط پیرامون او را توصیف و قابل درك نمود تا قادر به تقلید شود. همچنین باید
 
 به رشد حركتی و تقویت مهارتهای جهت یابی كودك توجه خاصی داشت. كودك در این سنین دارای
 
انرژی فراوان و هیجان بسیار، برای تحرك وبازی است و بتدریج به تفاوتهای خود با دیگران پی می برد.
 
كم كم به محدودیتهای خود می اندیشد، و احساس عدم امنیت نسبت به محیط پیرامونش در وی به
 
 وجود می آید. در این زمان باید كودك را دریافت. باید او را با محیط آشنا كرد تا احساس امنیت كند.
 
شرایط شركت او را در بازیهای گروهی با همسالانش فراهم ساخت. او را با توانمندیهای خود آشنا كرد
 
 و مقدمات بروز استعدادها و توانایی هایی را فراهم ساخت. اگر كودك رها شده و در خود فرو رود،
 
بتدریج از فرآیند رشد عقب مانده و از بستر طبیعی اجتماع منزوی می شود.

بدون شك نقص بینایی در احراز تجربه و كسب دانش محدودیتهایی ایجاد می كند، ولی این
 
محدودیت ها به آن اندازه نیست كه فرد نابینا را از تمام فعالیت های آموزشی، فراگیری حرفه و
 
تجربه اندوزی محروم گرداند. چه بسیارند افراد نابینا كه در آموزش بسیاری از علوم و فنون از بینایان نیز
 
بهتر عمل كرده اند. نابینایان در علوم انسانی پیشرفتی قابل توجه دارند. در موسیقی ممتاز می شوند.
 
برخی از كارها را مشتركاً با بینایان انجام می دهند. فكر و دست آنان با كمك و دید بینایان بر بسیاری از
 
مشكلات فایق می آید.

آموزش و پرورش كودكان و بخصوص نابینایان درگرو اتحاد مستمر و محكم اولیا خانه و مدرسه امكان پذیر
 
می گردد. متولیان امور آموزشی و پرورشی باید از وحدت رویه و وفاق كامل و تقسیم كار مناسبی
 
برخوردار باشند تا اجرای صحیح وظایفشان، به اهداف عالی هم نزدیك شود. اولیاً خانه و مدرسه
 
دانش آموز نابینا، ضمن برقراری جلسات و ملاقات های مستمر و مكرر، آموزش و پرورش فرزندشان را
 
جریان می دهند و از هر گونه وقفه یا عدم هماهنگی جلوگیری می كنند. به این ترتیب تحصیل دانش
 
آموز نابینا بی وقفه استمرار خواهد داشت، تا چشمان خاموش او بتواند فانوس راه خود و دیگران باشد.


 



تاريخ : پنجشنبه 21 بهمن1389 | 9:46 قبل از ظهر | نویسنده : کاظم رضایی
حس لامسه سريعترين رشد را در کودک دارد. حواس پوستي تجربيات حسي خود را از گيرنده هايي که در پوست بدن وجود دارند کسب مي نمايند، چهار نوع مختلف اين گيرنده هاي شناخته شده است که عبارتند از: گرما، سرما، فشار و درد، گيرنده هاي حسي انواع مختلف محرک ها و حوادثي را که در بخش هاي مختلف مغز ثبت گرديده دريافت مي دارند. اين محرک ها يا از طريق مکانيک و يا از طريق موجي تهيه مي گردند. نوزادان نسبت به هر يک از چهار نوع حواس پوستي عکس العمل نشان مي دهند.

ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه 2 خرداد1389 | 9:50 قبل از ظهر | نویسنده : کاظم رضایی

چگونه کودک نابینا و یا کم بینا را پیش از رسیدن به سن مدرسه با کتاب و خواندن آشنا کنیم؟

کودکان نابینا

  • به همه چیز برچسب بزنید! برچسب های بریل بسازید و نام ابزاری که کودک روزانه با آن ها در ارتباط است، را بر روی آن بچسبانید. اسباب بازی ها، بشقاب،  لیوان، قاشق، کلید برق، کشوها، کمد ها، تلویزیون و هر وسیله دیگری را می توانید با برچسب بریل مشخص کنید.
  • کودک را با کتاب آشنا کنید.هنگامی که خواندن کتاب برای کودک را آغاز می کنید، اجازه دهید تا نخست آن را خوب لمس کند و با شکل کلی آن آشنا شود. برای کودک توضیح دهید که یک کتاب را برای خواندن از سمت راست باز می کنیم و آن را از راست به چپ می خوانیم. عنوان کتاب، نام نویسنده، ناشر و تصویرگر را برای کودک بخوانید. از آن جا که کودک نمی تواند تصویر های کتاب را ببیند، بکوشید بخش های مبهم را برایش توضیح دهید.


ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه 2 خرداد1389 | 9:49 قبل از ظهر | نویسنده : کاظم رضایی

دو تکنیک آشنا کردن کودکان نابینا با اجسام جدید:

  • دست زیر دست (Hand Under Hand)

برای استفاده از این روش، پشت سر کودک قرار بگیرید به طوری که دستان شما و دستان کودک در تماس با هم و در یک جهت حرکت کنند. دستان خود را در زیر دستان کودک قرار دهید. به این ترتیب، او می تواند حرکت دستان شما را برای لمس اشیا دنبال کند.  هنگامی که دستان کودک روی دستان شما قرار گرفت لمس شی تازه را به آرامی آغاز کنید. از کودک بخواهید تا حرکت دستان شما را دنبال کند. بکوشید تا به آرامی همه بخش های شی تازه را لمس کنید. دقت کنید که دست کودک بتواند جزئیات حرکت دست شما را بر روی شی دنبال کند. اگر شی برای کودک تازگی داشته باشد، شاید کودک از لمس مستقیم آن کمی بهراسد. به همین سبب، با استفاده از روش دست زیر دست، به کودک امکان می دهید تا با آرامش ناشی از حضور دست شما، به کشف و شناخت آن شی بپردازد. هنگام اجرای این روش، ویژگی های شی را برای کودک توصیف کنید.

  • دست روی دست (Hand Over Hand)

در این روش، دستان شما بر روی دستان کودک قرار می گیرد و نخست دستان کودک اشیا را لمس می کند. حرکت دستان شما نیز، به کودک کمک می کند تا همه بخش های شی را لمس و کشف کند.  به تدریج که توانایی کودک برای لمس اشیا و درک آن ها بیشتر شد، می توانید کمتر و کمتر با دستان خود، او را هدایت کنید. بهتر است دست ها را در نزدیکی دستان کودک نگه دارید تا در هنگام نیاز دوباره به یاری او بروید.

چند نکته درباره این دو روش:

  • پشت سر کودک قرار بگیرید و دست های تان را در کنار دست های کودک قرار دهید. به ترتیبی که دست های شما و کودک تان در یک سو حرکت کند.
  • پیش از این که انجام کاری را با استفاده از این دو روش به کودک بیاموزید، خود با چشمان بسته آن را تمرین کنید. برای یک کودک نابینا امکان یادگیری روش انجام کارها با دیدن فراهم نیست و او باید از حواس دیگرش برای کشف اجسام استفاده کند. شاید لازم باشد تا یک شی را بارها و بارها همراه با کودک لمس کنید، بنابراین شکیبا باشید.
  • ممکن است کودک برای آشنایی با یک شی جدید آماده نباشد و دستان خود را عقب بکشد. به این خواست کودک احترام بگذارید. اما به یاد داشته باشید که  اگر کودک همواره از تجربه های تازه بپرهیزد، نمی تواند درک و علاقه ای نسبت به جهان به دست آورد.


تاريخ : یکشنبه 2 خرداد1389 | 9:48 قبل از ظهر | نویسنده : کاظم رضایی
خواندن با کودکان نابینا و کم بینا

کودکانی که نابینا زاده شده اند زبان و تصویر های ذهنی خود از جهان را بر پایه حس شنوایی و لامسه خود می سازند. کودکان نابینا با تکیه بر این دو حس می توانند به مفاهیم و معا نی واژگان دست یابند. از آنجا که ما در یک جهان دیداری زندگی می کنیم و بیشتر کدهای زبانی با تجربه های دیداری ما در پیوند هستند، بسیاری از کودکان نابینا درک کافی از مفاهیم و معنای واژگانی که از راه گوش فرا می گیرند، ندارند. بیشتر کودکانی که مشکل دیداری دارند، از بینایی اندکی برخوردار هستند.



ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه 2 خرداد1389 | 9:48 قبل از ظهر | نویسنده : کاظم رضایی

نکاتی درباره کودکان نابینا :

کودکان نابینا

  • کودک  نابینا، با دستانش به شناخت جهانی می پردازد که یک کودک بینا آن را با چشمانش می شناسد. برای این کودکان دانستن جزئیات اشیا بدون آن که آن ها را لمس کنند، دشوار است. لامسه، شنوایی و بویایی، مهم ترین ابزار شناخت برای کودکان کم بینا و نابینا به شمار می روند.
  • هنگام بازی با کودک، بکوشید تا همه حواس او را درگیر کنید و محیط پیرامون و ابزار گوناگون را برایش توصیف کنید تا به او در شناخت جهان کمک کنید. 
  • با دو روش دست روی دست و دست زیر دست آشنا شدن با محیط را به کودک خود بیاموزید.


تاريخ : یکشنبه 15 فروردین1389 | 8:44 قبل از ظهر | نویسنده : کاظم رضایی

دکتر محمد کمالی/ استادیار دانشگاه علوم پزشکی ایران

www.mkamali.com

اول/

به این آمار نگاهی بیاندازید... در حال حاضر بیش از 180 میلیون نفر مبتلا به اختلالات بینائی در جهان زندگی میکنند که میان آنها  45 میلیون نابینای مطلق و 135 میلیون نیمه نابینا حضو ردارند و بیش از نود درصد آنها در کشورهای در حال توسعه زندگی می کنند . هم اینک  در هر پنج ثانیه یک نفر به تعداد نابینایان افزوده می گردد ودر هر دقیقه یک کودک نابینا می گردد. كارشناسان پيش بيني مي‌كنند تعداد افراد نابينا در سال ‪ ۲۰۲۰به ‪۷۶ ميليون نفر و افراد مبتلا به نقص بينايي به بيش از ‪ ۲۰۰ميليون نفر برسد.  براساس گزارش سازمان بهداشت جهاني حدود ‪ ۸۰درصد نابينايان جهان بالاي ‪۵۰ سال سن دارند و حدود ‪ ۱/۵ميليون كودك نيز از نابينايي رنج مي‌برد.  به گفته پزشكان و متخصصان ‪ ۶۰درصد نابينايان قابل درمان و نابينايي ‪۲۰ درصد آنان قابل پيشگيري است.  بر اساس اين گزارش در جوامع توسعه‌يافته ، گستره نابينايي ‪ ۶۰نفر در هر يك ميليون نفر است كه اين رقم درجوامع در حال توسعه به بيش از ‪ ۱۰برابر يعني ‪ ۶۰۰نفر در هر يك ميليون نفر مي‌رسد.

تصور میکنم آمار که در بالا ذکر شد بتواند وسعت ، شدت و اهمیت موضوع اختلالات بینائی را مشخص کند. لیکن متاسفانه نه تنها در حوزه سلامت به طور اعم ، بلکه در حوزه ناتوانی و معلولیت و توانبخشی نیز به طور اخص در این زمینه اقدامات اساسی صورت نپذیرفته است. این وضعیت را هم در فعالیت های علمی و هم در اقدامات بهداشتی ، درمانی و توانبخشی می توان مشاهده نمود. فقدان این امر سازمان جهانی بهداشت را بر آن داشت تا با همکاری آژانس بین المللی پیشگیری از نابینایی و بعضی سازمانهای غیر دولتی بین المللی برنامه ای را تحت عنوان دیدن 2020 (Vision 2020)  با هدف از بین بردن نابینایی قابل پیشگیری تا سال 2020 طراحی و به مرحله اجرا بگذارد تا اینکه برای همه افراد بشر حق برخورداری از دیدن فراهم شود . اجرای این طرح مستلزم مشارکت فعال دولتها، آژانسهای سازمان ملل متحد ، سازمانهای مسئول مراقبت از چشم و بینایی ، دست اندرکاران بهداشت و سلامتی ،موسسات بشر دوستانه و کلیه افرادیست که مایلند در این اقدام مشترک برای حذف علل نابینایی تا سال 2020 همکاری نمایند . در حال حاضر بیش از صد کشور جهان اجرای این طرح را آغاز کرده اند در کشور ما نیز اقداماتی در این زمینه انجام شده است که در صورت هماهنگی بیشتر و جلب مشارکت همه نیروهای فعال در زمینه مراقبت از چشم و بینایی می توان انتظار داشت که به نتایج قابل قبولی در این زمینه دست یابیم. به نظر می رسد در صورت عدم انجام اقدامات پیشگیرانه تا سال 2020 یکصد میلیون نفر دیگر به دلایل نه چندان مهم دچار نابینایی یا کم بینایی خواهند شد که عمده ترین این علل کاتاراکت (آب مروارید) می باشد.

 

دوم/

آموزش نابینایان از جمله مهمترین حیطه ای مرتبط با این گروه است. عمده فعالیت ها در این زمینه در سازمان آموزش و پرورش استثنائی انجام می شود. آموزش نابینایان در مدارس خاص و بسیار محدود انجام می شود که این حکایت از دو مطلب دارد. اول اینکه تعداد نابینایان در کشور اندک است و دوم اینکه در مسیری متفاوت، نابینایان ترجیح داده اند در مدارس عادی تحصیل کنند.  بدیهی است دلیل اول را نباید در این موضوع دخیل دانست ، اما موضوع دوم مهم و قابل بررسی است. هنوز شیوه آموزش در مدارس ویژه نابینایان همان مدل قدیمی است که متاسفانه از انعطاف لازم هم برخوردار نیست. موضوع لوح و قلم و نوشتن با آن در کلاسهای ابتدایی که دیگر با نیازها و امکانات امروزی مطابقت ندارد ، از جمله شکایت های والدین این گروه از دانش آموزان است که تصور نمی کنم هنوز برای آن چاره ای اندیشیده شده باشد. توجه به نمونه های موفق افراد نابینا که بدون حضور درمدارس استثنائی به مدارج عالیه تحصیلی دست یافته اند میتوانددلیل خوبی بر این امر باشد که تاکید زیاد بر استفادهاز مدارس ویژه به شکل گذشته دیگر کارساز نیست . خوشبختانه گرایش سازمان آموزش و پرورش استثنائی به سوی آموزش فراگیر و تلفیقی در سالهای اخیر بوجود آمده است که باید از سرعت بیشتری برخوردارشود . این امر باعث خواهد شد تا شاهد حضور بیشتر دانش آموزان نابینا و یا دارای اختلال بینائی در مدارس عادی باشیم. در این میان توجیه هرچه بیشتر معلم ها و مدیران مدارس عادی و نیز مدیران ستادی وزارت آموزش و پرورش برای قبول این کار، وظیفه سنگینی است که باید به صورت جدی مورد عنایت مدیران سازمان آموزش و پرورش استثنائی قرار گیرد.

سوم/

هر چند نابینایان در جوامع از نظر قدمت حضور بیش از دیگر گروهای افراد دارای ناتوانی شناخته شده هستند، لیکن به لحاظ اجتماعی تنها به گونه ای خاص مورد توجه واقع شده اند. دو فعالیت عمده در جواع برا ینابینیان بیشتر حول محور ها بفروشندگی و تلفنچی خلاصه شده بود. حرکت ها یفزاینده برای حضور بیشتر معلولان د رجوامع بعد از 1980 باعث تقویت میزان حضور و تنوع این امر در اجتماعات شده است. امکان ادامه تحصیل در مدارج عالی و کسب توفیق در این حیطه ، گروه های زیادی از افراد نابینا راآماده حضور د ربازار کار در رشته ای مختلف و بویژه علوم انسانی نموده است. هر چند هنوز این امر مورد قبول دست اندکاران در جوامع و بخصوص کشورها یدر حال توسعه قرار نگرفته است و به نظر می رسد بیکاران نابینا  نسبت به سایر گروه های معلولان ار حجم بیشتری برخوردارند. بنابراین موضوع اشتغال نابینان و نیز حضور فعال آنان در اجتماع باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد و موانعی که بر سر این حضور وجود دارد که عمدتا ناشی از کمبود آگاهی از توانمندی آنان و نیز وجود نگرش منفی تاریخی نسبت به این پدیده است، بر چیده شوند. دستور اخیر ریاست محترم قوه قضائیه برای استخدام سی نفر از نابینایات حقوقدان در این مسیر قابل ارزیابی و تقدیر است. هر چند اطلاعات نشان میدهد چندین برابر این عده متقاضی برای کار در امور حقوقی در بین نابینایان وجود دارد.

چهارم/

نابینان برای حضور فعال در جامعه خود نیازمند مجهز شدن با امکانات و وسایل کمکی هستند ، همانگونه که سایر گروه های معلولان بدانها احتیاج دارند. تعبیر روز جهانی نابینایان به  روز  " عصای سپید " ناشی از همین ارتباط تنگاتنگ با مسئله تجهیزات و وسایل کمکی می تواند باشد. توسعه فنآوری و پیشرفت های حاصله در این حیطه به گونه ای است که امروز در کشورهای توسعه یافته بسیاری از نابینایان خود به تنهائی از عهده بیش از 90 درصد امور خود بر می آیند. این در حالی است که در کشورهای در حال توسعه این کار در محدوده ای سی تا پنجاه درصدی در نظر گرفته می شود. وضعیت ما در ایران با دو وجه متفاوت در این زمینه قابل بررسی است. پیشرفت های داخلی در زمینه دسترسی به فنآوری های نو در اندازه ای قابل قبول وجود دارد به طوری که امکان دسترسی الکترونیکی نابینایان را به رایانه و اینترنت به شکلی قابل استفاده فراهم  مینماید. البته گرانی و در بسیاری موارد کم اهمیت جلوه دادن موضوع وسایل مورد نیاز نابینایان در دو سازمان اصلی مرتبط باعث شده است تا وجه دیگر کار خورد را بروز دهد. بدین صورت که گاه مشاهده می شود نابینایان از دسترسی به اقلامی همچون عصا ، ضبط صوت و حتی همان لوح و قلم قدیمی محروم می شوند. تامین وسایل کمکی مورد نیاز نابینایان باید مورد توجه جدی مسئولان امر قرار گیرد.

پنجم/

تامین فرصت های برابر برای حضور افراد دارای ناتوانی در اجتماع معمولا مهمترین هدف از انجام برنامه های توانبخشی منظور می شود. رسیدن به این هدف مستلزم مداخله برنامه توانبخشی در بستر های اجتماعی است. این کار به دو شیوه باید انجام شود. اول آگاهسازی جامعه از توانمندی ها و حق معلولان برای حضور در اجتماع و دوم وضع قوانین و پیگیری آنکه قوانین به شکلی درست به اجرا درآیند. در این زمینه هر چند اقداماتی د رهر دو حیطه انجام شده است لیکن هنوز در مراحل ابتدائی قرار درایم. قانون جامع حقوق معلولان علیرغم آنکه سه سال از تصویب خود را پشت سر گذاشته است هنوز در بسیار از موارد اجرائی نشده است. از سوی دیگر تلاش ها برای آگاهسازی جامعه هم شکل قابل قبولی به خود نگرفته است. در این میان موضوع دسترسی به امکانات جامعه بواسطه آنکه نکته کلیدی و لازم برای حضور فعال معلولان در اجتماع است، باید برای همه اعضای جامعه روشن شودتا همه خود را متعهد بع تامین این دسترسی ها بدانیم. استفاده از امکانات عمومی توسط نابینان باید مورد توجه دست اندرکاران قرا رگرفته و مناسب سازی آنها را در دستور کا رخود قرار دهند. از نمونه های این موارد می توان به امور بانکی – افتتاح حساب بریل ، برداشت از خود پردازها با گویا نمودن و برجسته سازی کلیدها -  برجسته سازی مسیر های رفت آمد، استفاده از خط بریل در کلید آسانسور و گویا نمودن آن ، صدا دار نمودن چراغ های راهنمائی، رعایت استاندارد های تدوین شده درساختمانها و اماکن عمومی و آموزشی ، رعایت استاندارد های برنامه نویسی رایانه ای برای تامین امکان استفاده نابینایان و....اشاره نمود. همه باید به این مطلب توجه کنیم که در حیطه کاری خود کدام گونه از مناسب سازی برای تامین دسترسی معلولان و نابینایان موردلزوم است و آن را به مرحله اجرا درآوریم...

در پایان/...

روز جهانی بینایی (نابینایان ) یک رویداد سالیانه است که در دومین پنج شنبه اکتبر هر سال با هدف جلب توجه مردم جهان به این نکته که 80% موارد نابینایی قابل پیشگیری یا قابل درمان می باشند، برگزار می شود. برنامه  های تدوین شده در این روز تلاش میکنند تا دولتها و موسسات و سایر منابع سرمایه گذار را متقاعد سازند که برای پیشگیری جهانی از نابینایی سرمایه گذاری باید نمایند(هزینه اقتصادی سالانه پیشگیری از نابینایی در جهان حدود 28 بیلیون دلار تخمین زده می شود).

روز جهانی بینائی ( نابینایان ) در سال 2007 با انتخاب شعار " دیدن برای کودکان " به تمرکز بر روی کودکان اختصاص یافته است و از همین منظر اهمیت پیشگیری و درمان برای تحقق اهداف 2020 بسیار جدی تر میشود.باید تلاش نمود تا از تاثیرات نامطلوب پدیده اختلالات بینائی بر کودکان در حد امکان پیشگیری نمود و درصورت مواجهه با آن اقدام به درمان مناسب در اولویت قرار گیرد. انجام برنامه های غربالگری و پائین آوردن سن انجام آن در این زمینه می تواند اقدام مناسبی باشد. برای همه دوستان نابینا و کم بینا آرزوی سلامت یو توفیق بیشتر در مراحل زندگی دارم....



تاريخ : یکشنبه 15 فروردین1389 | 8:31 قبل از ظهر | نویسنده : کاظم رضایی
 وز 15 اکتبر مصادف با (24 مهرماه) از سوي سازمان علمي و فرهنگي يونسکو به عنوان «روز جهاني نابينايان» يا «عصاي سفيد» نامگذاري شده است. اين نامگذاري تبلور قابليت ها، توانمندي ها و شان و منزلت اجتماعي نابينايان است تا با اغتنام از اين فرصت کوتاه نگرشي مطلوب در جامعه نسبت به نابينايان به وجود آيد.
نخستين تلاش ها در زمينه آموزش نابينايان در ايران به سال 1299 شمسي مربوط مي شود. در اين سال کار تعليم و تربيت دانشآموزان نابينا با جذب 5 دانش آموز نابينا در مدرسه اي در تبريز آغاز شد و توسط شخصي به نام «پاستور ارنست کريستوفل» توسعه يافت.
آموزشگاه نابينايان تبريز که تنها مرکز آموزش نابينايان در ايران محسوب مي شد تا سال 1319 مشغول ارايه خدمات آموزش و تربيت حرفه اي به نابينايان بود و تعداد دانش آموزان نابيناي تحت پوشش آن به 45 نفر مي رسيد. در سال 1325 نيز خانمي انگليسي به نام «گون گستر» آموزشگاهي براي دختران نابينا به نام نور آيين در شهر اصفهان تاسيس کرد.
کريستوفل آغازگر آموزش نابينايان در ايران که با شروع جنگ جهاني دوم مجبور به ترک ايران شده بود پس از پايان جنگ به ايران بازگشت و آموزش پسران نابينا را به عهده گرفت. با شروع آموزش نابينايان در اصفهان تعدادي از پسران نابيناي تبريز به اصفهان آمدند و همچون دختران دانش آموز آموزشگاه نور آيين از امکانات خوابگاهي و حرفه اي ويژه نابينايان استفاده کردند در همين زمان بود که کريستوفل با همکاري يکي از فرهنگيان پرسابقه اصفهان، خط برجسته نقطه اي را در تطبيق با الفباي فارسي اصلاح و تکميل کرد. او کتاب هاي درسي دوره ابتدايي را به خط ويژه برگرداند و تعدادي از کتاب هاي غيردرسي را نيز به خط بريل فارسي تبديل کرد. گفتني است خط فارسي بريل که درست مطابق حروف فارسي ماست در پنجاه سال پيش توسط يک آلماني درست شده و از آن زمان رواج دارد.
نخستين کلاس درس نابينايان در تهران، سال 1329 در آموزشگاه رودکي تشکيل شد. آن روز 59 تن از اطفال نابيناي دختر و پسر در يک اتاق روي نيمکت نشسته بودند و با ترس و نگراني به آينده مجهول خود مي انديشيدند. نه خود اطفال باور مي کردند که ممکن است سواد پيدا کنند و نه اشخاص بيناي اطراف آنها چنين تصوري داشتند.
در سال 1337 يکي از پيشکسوتان آموزش و پرورش تبريز آموزشگاهي به صورت ملي وغير انتفاعي تاسيس کرد.
اين آموزشگاه سه گروه از کودکان استثنايي از جمله نابينايان را در آن مجموعه جايگزين کرد. در اين مجموعه دانشآموزان از کارگاه هاي کفاشي و حصير بافي  استفاده مي کردند وطبق آمار سال تحصيلي 56 حدود 29 دانش آموز نابينا در آن مشغول تحصيل بودند.
نقطه شروع آموزش نابينايان در فارس به سال 43 يعني 5 سال قبل از تاسيس دفتر آموزش کودکان استثنايي مربوط مي شود. در آن سال، کلا سي مخصوص آموزش نابينايان تحت نظر اداره کل فرهنگ استان تاسيس شد و در سال 1349 آموزشگاه شوريده شيرازي افتتاح و شروع به کار کرد.
در سال 1348 يعني يک سال پس از تشکيل دفتر آموزش استثنايي آموزشگاه نابينايان ابابصير در اصفهان و به دنبال آن در سال 56 آموزشگاه محمد خياباني در شهر ري و سپس در سال 58 آموزشگاه نابينايان  پاسداران و دختران نرجس در شمال تهران ايجاد گرديد.
با تاسيس سازمان آموزش و پرورش استثنايي، گروه آموزشي نابينايان و نيمه بينايان شروع به فعاليت نمود. براي اين گروه از دانش آموزان چهار دوره پيش دبستاني، ابتدايي، راهنمايي تحصيلي و متوسطه پيش بيني گرديد و به آموزش تلفيقي اهميت خاصي داده شد اين گروه از دانش آموزان که با شروع فعاليت سازمان در سال تحصيلي  71-70 تعداد 2067 نفر را تشکيل مي دادند، درسال 77-76 به 3445 نفر افزايش يافت و اينک تعداد 5078 دانش آموز نابينا و نيمه بينا در 492 کلا س درکشور مشغول تحصيل هستند.
با ابلا غ اين طرح مدارس عادي موظف به پذيرش دانش آموزان نابينا به صورت تلفيقي درکلا س هاي مختلف درسي شدند و مدارس استثنايي مسووليت يافتند براي تامين تجهيزات آموزشي و معلم رابط و ارايه مشاوره تحصيلي اقدام کنند. دراين راستا هم اينک تعداد 2692 دانش آموز نابينا و نيمه بينا، با اجراي طرح آموزش تلفيقي در بين دانش آموزان عادي تلفيق و مشغول به تحصيل هستند.
منبع: روابط عمومي سازمان آموزش و پرورش استثنايي

  • صبح
  • باشگاه موفقیت